Kiła

Kiła

Posted by redaktor | Tags: Układy moczowy i płciowy |

Kiła bywa naśladowcą wielu schorzeń. Dlatego tak ważna jest czujność samych chorych, szczególnie w razie pojawienia się niepokojących objawów w okolicy narządów płciowych.

Kiłę można wyleczyć we wszystkich stadiach, choć nie naprawi się już spustoszeń poczynionych w jej późnych okresach.

Cały czas notuje się przypadki nowych zachorowań na kiłę.

Kiła (łac. syfilis) była kiedyś przyczyną wielu zgonów lub znacznego kalectwa. Obecnie można tę chorobę skutecznie leczyć i nie jest już tak dużym zagrożeniem. Jednak daleko jeszcze do jej całkowitego wykorzenienia.

Na dodatek kiła jest na tyle podstępna, że jej wczesne objawy mogą być bardzo nieznaczne. Wtedy, zlekceważone przez pacjentów, pozostają nie leczone, co doprowadza do postępu choroby.

Cztery stadia

Kiłę wywołuje bakteria zwana krętkiem bladym (łac. Treponema pallidum). Choroba przenoszona jest drogą płciową. Początkowo infekcja jest ograniczona - w miejscu wniknięcia bakterii tworzy się owrzodzenie. Później krętek rozprzestrzenia się po całym organizmie, będąc przyczyną uszkodzenia wielu narządów.

Lekarze podzielili przebieg choroby na cztery stadia: kiłę pierwotną, wtórną, utajoną i późną. W okresie pierwszych dwóch stadiów (zwykle do 2 lat po zarażeniu) chory może zarazić innych. Później kiła doprowadza do poważnych uszkodzeń m.in. serca i mózgu, a ostatecznie powoduje zgon. Oczywiście dzieje się tak tylko w chorobie nie leczonej.

Drogi zarażenia

Krętki przechodzą z pierwotnego owrzodzenia na skórę lub błony śluzowe okolic genitaliów partnera seksualnego. Mogą przenosić się również przez uszkodzoną skórę innych części ciała. Z racji tego, że bakterie te są bardzo wrażliwe na czynniki środowiska, to do zarażenia dochodzi głównie na drodze kontaktów płciowych.

Inną drogą zarażenia jest przeniesienie choroby przez ciężarną matkę na płód. Takie dziecko może urodzić się z poważnymi wadami układu nerwowego i narządów.

Zmiany na skórze

Pierwszym objawem kiły jest grudka, a później wrzód, pojawiający się do 3 miesięcy po zarażeniu (zwykle po 2-6 tygodniach). Z powodu bezbolesności takie owrzodzenie może pozostać niezauważone. Co więcej, może ono pojawić się nie tylko w okolicy narządów płciowych (prącie, pochwa), ale również na języku, wargach lub innych częściach ciała. Owrzodzenie znika po kilku tygodniach niezależnie od tego, czy osoba była leczona, czy też nie. U 1/3 osób nie poddanych terapii dochodzi do rozwoju dalszych stadiów choroby.

Cechą charakterystyczną kiły wtórnej jest wysypka skórna pojawiająca się po 3-6 tygodniach od wystąpienia owrzodzenia pierwotnego. Ma postać drobnych plamek lub grudek i ustępuje w ciągu kilku tygodni bądź miesięcy. Wysypka może pojawić się na całym ciele. Najczęściej jest zlokalizowana na wewnętrznej części dłoni i dolnej powierzchni stóp. Te zmiany są zakaźne, a kontakt z uszkodzoną skórą (niekoniecznie seksualny) może doprowadzić do zarażenia.

Wysypce może towarzyszyć gorączka (zwykle niezbyt wysoka), uczucie wyczerpania, bóle głowy i gardła, utrata włosów i powiększenie węzłów chłonnych. I ponownie, jak w przypadku owrzodzenia, objawy te znikają nawet bez leczenia. Symptomy mogą być bardzo słabo wyrażone, co doprowadza do kolejnego, tragicznego w skutkach przeoczenia.

Wtedy choroba przechodzi w okres utajenia. Chory nie zaraża i nie skarży się na jakiekolwiek objawy. Podobnie jak w przypadku kiły pierwotnej, u 1/3 takich pacjentów rozwinie się jednak kiła późna - najgroźniejsza z postaci tej choroby. Zarażenie krętkiem i jego rozprzestrzenianie się jest wtedy przyczyną licznych uszkodzeń serca, oczu, mózgu i innych części układu nerwowego, kości, stawów i wielu innych narządów. Praktycznie każda część ciała może zostać zajęta. Ta postać może ciągnąć się latami, przy wolnym postępie zmian trwa nawet dziesięciolecia, doprowadzając do ślepoty, chorób psychicznych i zaburzeń neurologicznych oraz zaburzeń w pracy serca, a w rezultacie do zgonu.

Testy krwi

Rozpoznanie kiły nie jest sprawą łatwą. Choroba ta bywa naśladowcą wielu schorzeń. Dlatego tak ważna jest czujność samych pacjentów, szczególnie w razie pojawienia się jakichkolwiek niepokojących objawów w okolicy narządów płciowych. Szczególna ostrożność dotyczy również osób, u których rozpoznano inne choroby przenoszone drogą płciową. Wiadomo bowiem, że często idą one "w parze", a czasem nawet "trójkami". W takim wypadku należy zawsze przeprowadzić test w kierunku kiły.

Tak jak w przypadku innych chorób, w rozpoznaniu kiły najważniejszy jest wywiad i badanie przeprowadzane przez lekarza. Później można poszukiwać bakterii w "podejrzanych" wydzielinach i pobrać krew w celu wykonania innych specjalistycznych badań.

Jednym z takich popularnych testów jest VDRL, będący modyfikacją testu wprowadzonego kiedyś przez Wassermana. Stąd pochodzi jego potocznie używana nazwa - WR. Jednak to badanie posiada dosyć zasadniczą wadę: czasami jako chorych na kiłę wykrywa się osoby zdrowe lub z innymi schorzeniami (np. chorobami auto-immunologicznymi, niektórymi infekcjami wirusowymi). Dlatego pozytywny wynik tego testu należy potwierdzić.

W tym celu stosuje się badanie FTA-ABS lub TPHA. Podobnie jak w przypadku VDRL wymagane jest jedynie pobranie krwi. O tych ostatnich testach mówimy, że są bardziej specyficzne niż VDRL, to znaczy, że bardzo rzadko zdarza się sytuacja, kiedy badana osoba nie jest zakażona krętkiem, a badanie wykazuje wynik dodatni.

Testy FTA-ABS i TPHA wykrywają obecność przeciwciał, czyli białek tworzonych przez organizm w odpowiedzi na zakażenie. Raz wytworzone przeciwciała pozostają już do końca życia. Dlatego przedstawione testy nie są przydatne do rozpoznania choroby u osoby, która wcześniej przebyła zakażenie krętkiem (przeciwciała są obecne niezależnie od tego, czy jest chora, czy nie). Niestety, te przeciwciała nie chronią przed ponownym zakażeniem, tak więc przebycie kiły nie oznacza, że pacjent jest uodporniony.

Najważniejsza penicylina

W leczeniu kiły stosuje się najstarszy z odkrytych antybiotyków - penicylinę. Jest trudna do zastąpienia i bardzo skuteczna. Pacjent przestaje być zakaźny (czyli przestaje zarażać innych) już po jednej dobie od rozpoczęcia terapii. Lek podaje się w formie zastrzyków. Innych antybiotyków używa się przede wszystkim w przypadku alergii na penicylinę. Czasami zdarza się, że pacjent nie odpowiada na to standardowe leczenie. Między innymi z tego powodu zaleca się okresowe badania krwi w trakcie terapii. Takie badania kontrolne u osób z infekcją układu nerwowego powinno się przeprowadzać nawet przez 2 lata od rozpoczęcia leczenia.

Należy podkreślić, że przy odpowiedniej terapii można wyleczyć chorobę we wszystkich stadiach, choć nie naprawi się już spustoszeń poczynionych w późnych okresach kiły.

Wskazana rozwaga

W zapobieganiu rozprzestrzenianiu się zakażeń najważniejsze jest unikanie kontaktu z wrzodami i innymi zmianami na skórze i innych tkankach. Dotyczy to również płynów, takich jak krew.

Ponieważ zakażenia następują głównie na drodze płciowej, należy chronić się przez używanie prezerwatyw. Aby uniknąć nieodwracalnych zniszczeń wywołanych przez późną postać kiły, trzeba odpowiednio wcześnie "wyłapać" i właściwie leczyć zakażone osoby. Bardzo ważna jest czujność samych pacjentów i ich lekarzy, którzy nie powinni unikać pytań uważanych często za zbyt intymne.

Badanie ciężarnych to konieczny element profilaktyki, ponieważ odpowiednio wczesne wykrycie zakażenia pozwala na zapobieżenie rozwojowi kiły wrodzonej.

Kiła wrodzona

Ta bardzo ciężka postać choroby rozwija się u około 40-70% dzieci urodzonych przez zakażoną i nie leczoną kobietę. Co więcej, 1/4 wszystkich przypadków ciąż u takich pacjentek skończy się poronieniem, obumarciem płodu lub śmiercią noworodka zaraz po urodzeniu.

Choroba jest bardzo niebezpieczna, ponieważ najczęściej objawy nie występują od razu po urodzeniu, ale w kilka tygodni lub miesięcy później. Wówczas mogą pojawić się zmiany skórne, gorączka, powiększenie wątroby i śledziony, żółtaczka, niedokrwistość i wiele innych objawów. Dziecko jest tak samo zakaźne jak chora osoba dorosła i jego pielęgnacja wymaga dużej ostrożności.

Na szczęście rzadko zdarza się już taka sytuacja, w której choroba pozostaje nierozpoznana i przechodzi w późne stadium.

Wtedy u nastolatka mogą pojawić się nieodwracalne uszkodzenia kości, zębów, oczu, uszu, a co gorsza mózgu i innych części układu nerwowego.

Perspektywy na przyszłość

Najważniejszą kwestią w badaniach nad tą chorobą pozostaje wynalezienie skutecznej szczepionki, która zapobiegałaby większości zakażeń. Udoskonaleniu musi również ulec diagnostyka, w której będzie się wykorzystywać nie krew, ale ślinę i mocz. W leczeniu będzie się najprawdopodobniej stosować doustne formy podawania leku, którym będą inne, nowsze generacje antybiotyków.

kiła, choroby przenoszone drogą płciową

Dodaj nowy komentarz