Plomby stomatologiczne

Plomby stomatologiczne

Posted by redaktor | Tags: Stomatologia |

Twoje zęby mogą być zdrowe i ładne. Obecna technika dentystyczna daje możliwość wyboru plomby i dostosowania jej do naturalnego koloru zęba.

Przez wiele lat istotnym problemem było stworzenie takiego materiału do wypełnień ubytków w zębach (czyli plomb), który trwale łączyłby się z tkanką zęba, był odporny na nacisk, żucie i ścieranie. Udało się to osiągnąć w 50. latach, gdy amerykański badacz M.G. Buonocore wynalazł technikę wytrawiania szkliwa zębowego kwasem. Dzięki temu uzyskano przyleganie (adhezję) do siebie szkliwa, zębiny oraz plomby.

Przez wiele lat do wypełnień używano cementu. Niestety, plomba z cementu miała wówczas szarawy bądź żółtawy odcień - dzisiaj także stosuje się cement, ale znacznie lepszej jakości.

Jaka plomba?

Obecnie przy wypełnianiu ubytków wykorzystuje się dwie techniki. Pierwsza z nich, bezpośrednia, polega na wypełnieniu ubytku materiałem plastycznym od razu w zębie. Natomiast w technice pośredniej uszkodzony ząb uzupełnia się inlayem (wkładem) przygotowanym w laboratorium. Ząb wypełnia się albo od razu przygotowanym wkładem, albo stosuje się wypełnienie tymczasowe zamykające - chroniące ubytek do czasu wypełnienia ostatecznego.

Najpowszechniej do tej pory były stosowane wypełnienia amalgamatowe. Obecnie coraz częściej używa się plomb kompozytowych, zarówno do wypełnień ubytków w zębach przednich, jak i bocznych. Niewielkie ubytki wypełnia się cementem glasjonomerowym. Popularne stają się także wypełnienia ceramiczne, bywają też plomby z kowalnego (klepanego) złota.

Amalgamaty

Amalgamat jest stopem metalu (w postaci proszku) zmieszanym z rtęcią. Plomby tego rodzaju wykorzystuje się powszechnie, ale ze względów kosmetycznych nie używa się ich do zębów przednich.

Istnieje pogląd, że plomby amalgamatowe są niebezpieczne, ponieważ uwalnia się z nich rtęć. Rzeczywiście, stwardniałe wypełnienia amalgamatowe uwalniają śladowe ilości rtęci. Proces ten można zmniejszyć, gdy plomby zostaną przez stomatologa należycie wypolerowane - po kilku dniach ilość tego pierwiastka jest znikoma. Należy dodać, że uwalnianej rtęci jest o wiele mniej niż podczas przyjmowania jej z... pożywienia. Niemniej stosuje się pewne środki ostrożności.

Kompozyty

Kompozyty to materiały, które utrwalają się pod wpływem światła o ściśle określonej długości fali świetlnej. W technice dentystycznej do utrwalania stosuje się lampy polimeryzacyjnej.

Zastosowanie kompozytów daje możliwość użycia techniki warstwowej (położenie warstwy kompozytu, wymodelowanie, utwardzenie i kładzenie następnej warstwy). Ponadto stomatolog ma więcej czasu na modelowanie powierzchni plomby, jeszcze w stanie plastycznym. Także porowatość wypełnienia jest znacznie zredukowana, a podczas jego kształtowania zaoszczędza się wiele zdrowej tkanki zęba.

Materiały kompozytowe były zazwyczaj wykorzystywane do wypełniania uszkodzeń w przednich zębach. Z czasem powstały kompozyty nowych generacji, które także znakomicie sprawdzają się w zębach bocznych. Zdecydowanie zaczynają wypierać amalgamaty, gdyż są bardziej estetyczne. Należy jednak pamiętać o tym, że wypełnienia kompozytowe są mniej trwałe.

W celu zamaskowania dużych wypełnień, przebarwień czy anomalii budowy szkliwa (szczególnie na zębach przednich) stosowano korony protetyczne. Dzisiaj wykorzystuje się materiały kompozytowe w kolorze dobranym do zęba. Takie zabiegi to licowanie, które polega na zeszlifowaniu 0,5 mm zmienionego szkliwa i nałożeniu materiału kompozytowego. Można także najpierw pobrać wycisk, wykonać model i po wytrawieniu szkliwa umocować na zębie licówkę z kompozytu lub porcelany.

Glasjonomerowe cementy

Stosuje się je do niewielkich ubytków. Ich chemiczne właściwości sprawiają, że dobrze wiążą się z zębiną i szkliwem, co daje lepsze umocowanie plomby. Cementy glasjonomerowe mają jednak pewne wady - trudno się polerują, są nieprzezroczyste i podatne na ścieranie. Nadają się więc głównie do plombowania zębów mlecznych i jako podkład do odbudowy kikutów zęba pod koronę protetyczną.

A może złoto?

Wypełnianie ze złota wykorzystuje się rzadko. Klasycznym wskazaniem do tego typu wypełnienia są duże ubytki ponieważ wypełnienia złotem są bardzo trwałe. Ząb wypełnia się specjalną złotą folią (złotem listkowym o grubości 1,5 ľm) w postaci zwiniętych rolek lub złotem gąbczastym, które uzyskuje się metodą elektrolityczną. Warunkiem zastosowania takiej plomby jest ścisłe przestrzeganie zasad higieny jamy ustnej przez pacjentkę i mała aktywność próchnicy.

Inlay

To wkłady, których używa się do wypełnienia ubytków. Są ich różne rodzaje. Odlewany wkład jest znany w stomatologii od 100 lat. Stomatolog najpierw wykonuje wycisk uszkodzonego zęba oraz sporządza jego model z supertwardego gipsu. Następnie odciska się gipsowy wkład w miękkim wosku. W końcu odlewa się go w metalu, kompozycie lub materiale ceramicznym. Gotowe wkłady w już ukształtowanej postaci umacnia się w ubytkach cementami lub specjalnymi materiałami klejącymi.

Umożliwiają one odtworzenie powierzchni żującej zęba, a co za tym idzie - pełne włączenie go w proces żucia pokarmów. Zaleca się je głównie pacjentom z alergią na materiały plastyczne czy inne składniki zawarte w wypełnieniach. Podczas przygotowywania ubytku pod wkład trzeba często poświęcić zdrowe substancje zęba, toteż wcześniej należy rozważyć wszystkie za i przeciw takiego rozwiązania.

Onlay i inlay-onlay

W dużych ubytkach, także w bocznych zębach leczonych kanałowo, wykorzystuje się wkłady onlay lub overlay, pod które preparuje się całą powierzchnię żującą zęba.

Do wypełnień zębów bocznych, gdy ubytki w nich są rozległe, można zastosować inlay-onlay, czyli wkład-nakład. Rekonstrukcje wkładu modeluje się w laboratorium i poddaje polimeryzacji za pomocą ciepła wytwarzanego w komorze próżniowej lub światła w specjalnym aparacie. Wkłady łączy się żywicami adhezyjnymi z tkankami zęba, co zapewnia szczelność i zmniejsza możliwość powstania wtórnej próchnicy w tym samym zębie. Metoda ta trwale odbudowuje boczne zęby i zmniejsza utratę zdrowych tkanek.

Porcelana

Wkłady porcelanowe to obecnie najnowocześniejsze rozwiązanie. Metoda pośrednia, użyta do modelowania ubytku w laboratorium, pozwala na prawie idealne odtworzenie anatomicznego kształtu zęba oraz jego punktów stycznych. Porcelana odlewana lub tłoczona pod ciśnieniem daje jeszcze lepsze efekty.

Galwanoinlay

Specjalną odmianę wkładów ceramicznych stanowi galwanoinlay, czyli wkład, którego model wykonuje się na kikucie odbudowanego zęba i elektrogalwanicznie nakłada cienką warstewkę złota. Złoto pokrywa się następnie ceramiczną licówką, jednak złoty brzeg wkładu bywa widoczny.

Kiedy amalgamatom nie

Unikamy zdecydowanie wypełnień amalgamatowych u dzieci, kobiet ciężarnych i ludzi z chorobami nerek. Nie wolno też stosować plomb z amalgamatu w zębach, które miałyby bezpośrednią styczność z metalowymi wkładami lub koronami protetycznymi. Pod wpływem takiego sąsiedztwa dochodzi bowiem do znacznego uwalniania się rtęci z wypełnienia.

***

Wieczne zęby

Naukowcy odkryli nową substancję, która przekształca tkankę mięśniową w tkankę kostną. Być może pozwoli to na odbudowę zębów, a właściwie ich odrośnięcie, dzięki czemu może na starość zęby nie będą nam wypadały... Obecnie substancja ta - po obiecujących próbach na zębach pawianów - została poddana próbom klinicznym. Pierwsze efekty są zachęcające, gdyż BMP (tak na razie określa się ten preparat) nie tylko spowodowała rozrost już istniejącej kości szczęki, ale i zregenerowała cement i wiązadła, które łączą korzeń zęba ze szczęką.

Co widać w zębie?

Niejednego pacjenta siedzącego na fotelu dentystycznym intryguje, co stomatolog robi w zębie. Amerykanie dają odpowiedź na to pytanie. Otóż w niektórych gabinetach stomatologicznych można skorzystać ze specjalnej aparatury, która umożliwia pacjentowi śledzenie na monitorze wszystkich ruchów stomatologa. Dzieje się tak dzięki minikamerze umieszczonej w ustach. Jak twierdzą stomatolodzy, pacjent patrzy z ulgą na to, co się dzieje w jego zębie. Zabiegi dentystyczne nie kojarzą mu się wówczas z własnym zębem - obserwuje je tak, jakby przytrafiły się komuś innemu.

plomby, leczenie próchnicy, próchnica

Komentarze

kołodziejska danuta (niezweryfikowany) ndz., 04/01/2012 - 23:16

15 lat temu dentystka namówiła mnie na założenie na całej górze tychże koronek . Taraz uchyliły mi sie dziąsła i pokazały sie szparki pomiedzy korona a zębem . Cągle tam dłubię wykałaczkami . Juz raz zrobił mi sie ropien a po wyleczeniu pani stomatolog wydłutowała mi korzeń ponieważ ząb był spróchniały w koronce . Ponieważ mam odkryte jeszcze dwa zęby prosiłam o wypełnienie ubytku.Pani powiadziała że nie ma potrzeby . Znów dostałam ropnia.Powiedziała mi tez że przyjdzie czas że trzeba będzie je wszystkie wyrwać i założyć sztuczną szczękę. Gdybym to wiedziała. Myslałam że starczą mi te koronki do końca życia (mam 65 lat)Widziałam na jakiej stronece w internecie że leczy sie takie ząbi do skutku tj kanałowo . Czyżby moja dentystka się wymigiwała.Chodzę do niej 30 lat . I moje dwie córki oraz wnuczka tez do niej chodzą . Mysle że mogłaby się wysilić choćby przez to że jestem wierną klientką i to wraz z cała rodzina.Jak mnie namawiała na koronki to wynikało że są one wieczne a teraz taki pasztet . Nie wyobrażam sobie sztucznej szczęki!Błagam o radę.

Dodaj nowy komentarz