Rak szyjki macicy

Rak szyjki macicy

Posted by redaktor | Tags: Nowotwory |

Rak szyjki macicy może się objawić w każdym wieku. Im szybciej zostaną podjęte kroki w walce z tą chorobą, tym większe szanse na wygraną.

Cytologia to podstawowe badanie szyjki macicy - o badaniu czytaj więcej

O innych zagrozeniach czytaj w artykulach: Choroby ukladu rozrodczego, Choroby intymne

Zaczyna się już u nastolatek

Na rozwój raka szyjki macicy wpływa wiele różnych czynników. Istnieje wyraźny związek między aktywnością seksualną kobiety a ryzykiem powstania stanu przedrakowego lub raka szyjki macicy.

Wcześnie rozpoczęte współżycie seksualne i zmiany partnerów ułatwiają infekcje wirusem karcinogennym, przenoszonym drogą płciową. W wielu przypadkach jest on właśnie odpowiedzialny za raka szyjki macicy. Niekontrolowany i wielopartnerski seks zwiększa zagrożenie tą chorobą. Częściej występuje ona u prostytutek niż u mężatek. U dziewic w ogóle się jej nie stwierdza. Z reguły ujawnia się w odległym czasie od stosunku seksualnego, podczas którego kobieta została zarażona.

Przyczyny

Częstość infekcji przenoszonych drogą płciową określa się w różnych populacjach, w różnym wieku między 2 a prawie 30%. Badania wirusologiczne potwierdzające obecność wirusów karcinogennych są bardzo drogie, dlatego też wykonuje się je u osób podejrzanych o chorobę. Z badań wynika, że 2,6% kobiet między 30. a 60. rokiem choruje na raka szyjki macicy spowodowanego infekcją. U młodszych kobiet infekcje stanowią najczęstszą przyczynę zachorowań.

Inne przyczyny stanowiące podłoże do rozwoju raka szyjki macicy to zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (wywołującego m.in. kłykciny kończyste) czy rzęsistka (15-krotnie zwiększa ryzyko).

Zachorowalność wzrasta również z liczbą ciąż, z warunkami ekonomicznymi - wyższa w grupach o niższym standardzie życia. Rak szyjki macicy bardzo rzadko występuje w społeczeństwach, w których stosuje się obrzezanie, które zmniejsza ryzyko infekcji.

Stopień ryzyka zachorowania zwiększa palenie papierosów (jest 16-krotnie większe). Przypuszcza się, że substancje powstające podczas palenia tytoniu wchłaniane z płuc do krwi obniżają odporność organizmu na czynniki rakotwórcze.

Papieros na ławie oskarżonych - dlaczego tak szkodzi?

Podstawowe badanie

Cytologia to podstawowe badanie szyjki macicy, które pozwala wychwycić jeszcze przedinwazyjne stadium raka. Wszelkie nieprawidłowości w rozmazie cytologicznym są badane dalej aż do uzyskania pewnej diagnozy, która pozwala szybko rozpocząć leczenie. A im wcześniej choroba zostanie rozpoznana, tym jest większa szansa skutecznego jej wyleczenia. W początkowym stadium wynosi 100%. Jest więc o co walczyć.

Wczesnym zmianom nowotworowym w raku szyjki macicy z reguły nie towarzyszą żadne dolegliwości! Toteż nie można zgłaszać się do lekarza dopiero, gdy coś dolega. Często wtedy jest to już stan bardzo zaawansowany, a więc szanse na wyleczenie i życie są znacznie mniejsze. Jeśli doszło do przerzutów - wręcz minimalne.

Sprawdź - Jak się objawia nowotwór

Aby zapobiec całkowicie nowotworowi, należy robić badanie ginekologiczne oraz cytologiczne raz w roku. W Stanach Zjednoczonych, od kiedy każda kobieta musi raz w roku mieć wykonaną cytologię, wyraźnie zmniejszyła się liczba kobiet, u których rozpoznawano raka szyjki macicy w stadium już zaawansowanym, a tym samym wzrosła wyleczalność i spadła śmiertelność. Podobnie jest w innych krajach wysoko cywilizowanych.

Niestety, w naszym kraju wiele kobiet nie zgłasza się na profilaktyczne badania cytologiczne mimo skierowania od ginekologa i poddaje się badaniom dopiero wtedy, gdy pojawią się dolegliwości.

Niekiedy sygnałem są nieregularne krwawienia czy niewielkie upławy. W takich sytuacjach jest niezbędna natychmiastowa wizyta u lekarza! Jeżeli wynik cytologii sugeruje jakieś nieprawidłowości - nie każda nieprawidłowość oznacza raka - wykonuje się kolejne badania albo pacjentka zostaje pouczona, że za pół roku powinna znowu zgłosić się na badanie cytologiczne (gdy wynik wykazał niewielkie odchylenia od normy).

Badania dodatkowe

Gdy zmiany są poważniejsze, wykonuje się tzw. kolposkopię. Umożliwia ona dokładniejsze obejrzenie szyjki macicy aparatem, który oświetla szyjkę. Badanie przeprowadza się po założeniu wziernika. Czasem jest konieczne pokrycie szyjki specjalnym roztworem, który wyraźnie uwidacznia obszary zmienione chorobowo i umożliwia pobranie próbki do badania histopatologicznego. Kolposkopię wykonuje się w warunkach ambulatoryjnych.

Gdy nie można ocenić całego chorobowo zmienionego fragmentu szyjki macicy, wykonuje się konizację. Jest to zabieg chirurgiczny w znieczuleniu ogólnym, podczas którego usuwa się stożkowy fragment szyjki macicy. Potem oddaje się go do badania mikroskopowego. Na tej podstawie można stwierdzić, czy zmiany mają charakter przedrakowy, czy jest to już rak.

Jeżeli, niestety, doszło do rozwinięcia się raka, wykonuje się kolejne badania (tomografię komputerową, rezonans magnetyczny), które umożliwią określenie rozprzestrzenienia się choroby i zajęcia (lub nie) węzłów chłonnych.

Leczenie raka

Można tu wyróżnić trzy sposoby: metodę chirurgiczną, radioterapię i chemioterapię.

  • Operacja chirurgiczna jest metodą stosowaną najczęściej. Standardowy zabieg obejmuje tzw. histerektomię, czyli usunięcie macicy wraz z sąsiadującymi węzłami chłonnymi. Zwykle usunięcie jajników nie jest konieczne. Jeżeli jednak do tego dochodzi, to w celu zapobieżenia przedwczesnej menopauzie stosuje się odpowiednią terapię hormonalną.

    Zdarza się, że rak szyjki macicy zaatakował kobietę w wieku, gdy pragnie ona urodzić dziecko. Można wtedy wykonać konizację jako równoważną metodę leczenia. Wskazania do leczenia chirurgicznego zależą od zaawansowania choroby.

  • We wczesnym stadium raka szyjki macicy radioterapia jest równie skuteczna jak operacja. Jednak efekty uboczne są większe i wiążą się z utratą funkcji jajników. Stosuje się ją więc w przypadkach, gdy zabieg operacyjny nie wystarcza, istnieje duże prawdopodobieństwo nawrotu choroby (np. stwierdzono przerzuty do węzłów chłonnych).

    Pacjentkę poddaje się jednocześnie naświetlaniom zewnętrznym i wewnętrznym. Radioterapia wewnętrzna polega na wprowadzeniu (w znieczuleniu ogólnym) jednego lub więcej aplikatorów do szyjki macicy. Następnie źródło promieniowania, zwykle cez 137, jest umieszczane w aplikatorach, w których pozostaje w nich przez 1-2 dni. Dokuczliwymi skutkami ubocznymi promieniowania są nudności, wymioty, uczucie zmęczenia, biegunka. Łagodzi się je odpowiednimi lekami.

  • W określonych sytuacjach chore są poddawane chemioterapii, czyli leczeniu cytostatykami. Jeżeli stosuje się np. radioterapię, a ryzyko nawrotu choroby jest wysokie, przed radioterapią pacjentki otrzymują "chemię". Inną grupą, u której jest to pomocna terapia, są pacjentki z rozprzestrzenioną chorobą czy jej nawrotem (gdy dawka promieniowania była maksymalna).

    Rak szyjki macicy z przerzutami oraz w stanie wykluczającym interwencję chirurgiczną w miednicy małej jest z reguły nieczuły na chemioterapię, toteż jej stosowanie mija się z celem.

Co zabija

Na raka piersi umiera w Polsce 4000 kobiet rocznie. Drugim nowotworowym "mordercą" kobiet jest rak szyjki macicy (w Izraelu ten nowotwór jest na 19. miejscu). Wyleczalność raka szyjki macicy w stadium "0" (przedinwazyjnym) wynosi 100%, w stadium I - ok. 70%, w II - 50%, w III - ok. 30%.

Chodź na badania!

W Polsce choruje z powodu raka szyjki macicy 15 kobiet na sto tysięcy i jest to najwyższy wskaźnik w Europie (20 lat temu był jeszcze wyższy - 25 na 100 tysięcy). Mimo zmniejszenia wskaźnika, gdy śledzimy historie choroby kobiet, które mają raka szyjki macicy, okazuje się, że aż 60% z nich nigdy nie miało zrobionego badania cytologicznego!

Przerażające jest też to, że na przestrzeni 20 lat nie zmniejszyła się liczba zgonów spowodowanych rakiem szyjki.

Dużo czasu, ale nie zawsze

W Polsce średni wiek kobiety z przedinwazyjnym rakiem szyjki macicy to 40.-42. rok życia, natomiast z rakiem inwazyjnym - 51. rok życia. Średni wiek kobiet ze stanami przednowotworowymi wynosi 34 lata. A więc czasu na zbadanie, diagnozę i leczenie jest bardzo dużo. Niestety, u ponad 60% kobiet ten nowotwór wykrywa się dopiero w drugim i trzecim stadium zaawansowania. Tu szanse wyleczenia są minimalne.

Rokowanie

We wczesnym stadium jest bardzo dobre i zwykle wystarcza operacja. Przy nowotworze zaawansowanym, nieoperowalnym radioterapia daje duże szanse wyleczenia lub przedłuża dobrą jakość życia. W bardzo rozwiniętej chorobie chemioterapia kontroluje jej przebieg, ale nie daje możliwości wyleczenia. Dlatego tak ważna jest dobrze zorganizowana profilaktyka.

Profilaktyka

To przede wszystkim regularne badania ginekologiczne i cytologiczne. Czas między regularnymi badaniami - przyjęty w badaniach masowych dotyczących wykrywania stanów przedrakowych i wczesnych stadiów raka - wynosi 3 lata. Przyjęto, że jest to okres, w którym nie powinien się rozwinąć rak inwazyjny. Przedinwazyjny czasem się ujawnia, ale można z nim skutecznie walczyć.

rak, badania

Komentarze

azia1 (niezweryfikowany) czw., 05/31/2012 - 22:22

Półtora roku temu moja znajoma robiła cytologię. Była w porządku. Dwa dni temu zmarła na rak szyjki macicy. Miała 35 lat.
karolla (niezweryfikowany) ndz., 09/02/2012 - 21:57

:(Przerażające...czekam na wyniki pobrania wycinków podczas kolposkopii, mam 35 lat...
Bacha (niezweryfikowany) czw., 06/07/2012 - 03:18

Mialam mozliwosc zrobienia prawie w tym samym czasie cytologii w Polsce i w NY.W Polsce zrobilam nawet USG i stwierdzono,ze wszystko w porzadku tak jak co roku. Niestety w NY skierowano mnie na dodatkowe badania podejrzewajac wirusa onkogennego.Wyniki mam miec dopiero za 2 tygodnie i wtedy zdecyduja co dalej.Wiem,ze badania te sa dosc kosztowne i w Polsce niezbyt czesto je robia.
mysia (niezweryfikowany) pt., 09/14/2012 - 21:20

odp. proszę na e-maila kolo249@amorki.pl Mam na imie Paula mam 14 lat i chodzę do 2 gimnazjum .... mam problemy ze zdrowiem a mianowicie z tym że : -czuje sie osłabiona i bez chęci do życie - senna -moje miesiączki trwaja od 12-17 dni w tym silne krwawienie - przed miesiaczka mam brązowy śluz o nie prrzyjemnym zapachu -ból przed miesiączką w dole brzucha(jajniki) i z tyłu koło kręgosłupa ..... mam za duzo żelaza we krwi wiec anemia nie chodzi w gre... prosze o odp. bo martwię się o moje zdrowie a zapomniałam doda ze mam juz przez 2 lata powiększone węzły chłonne z prawej strony pod pachami na szyi i pachwinach . do tego mam zapalenie migdałuw ropnych.;(
malgosia (niezweryfikowany) wt., 02/19/2013 - 17:12

Rak szyjki macicy może się objawić w każdym wieku. Im szybciej zostaną podjęte kroki w walce z tą chorobą, tym większe szanse na wygraną. Cytologia to podstawowe badanie szyjki macicy - o badaniu czytaj więcej O innych zagrozeniach czytaj w artykulach: Choroby ukladu rozrodczego, Choroby intymne Zaczyna się już u nastolatek

Dodaj nowy komentarz