Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego

Posted by redaktor | Tags: Laryngologia |

Jest jedną z najczęstszych chorób laryngologicznych. Dotyka zarówno dzieci, jak i dorosłych. Charakteryzuje się bólem, wyciekiem z ucha, uczuciem zatkania oraz osłabieniem słuchu.

Zapalenie ucha środkowego to często: Powikłanie przeziębienia. Jak się ustrzec? Czytaj tutaj

W erze przedantybiotykowej zdarzały się bardzo groźne i częste powikłania doprowadzające nawet do utraty słuchu lub zakażenia opon mózgowych.

Zapalenia ucha możemy ogólnie podzielić na ostre i przewlekłe.

Ostre zdarzają się głównie u dzieci, chociaż zapadają na nie również dorośli. Dziecko skarży się wtedy na ból ucha, mówi, że coś mu w nim przeszkadza; dorośli zaś określają ten stan jako uczucie napięcia i pełności w uchu. Pacjent często gorzej słyszy chorym uchem. Pojawiają się też objawy ogólne: gorączka, u dzieci często wysoka, dochodząca do 40 oC, oraz uczucie ogólnego rozbicia.

Ostre zapalenie ucha środkowego

Największe ryzyko zachorowania na ostre zapalenie ucha środkowego występuje podczas sezonu infekcyjnego, w okresie jesienno-wiosennym, a także w przebiegu wielu chorób zakaźnych, takich jak płonica, odra czy wiatrówka (ospa wietrzna). Sprzyjają mu również inne choroby laryngologiczne, takie jak zapalenie zatok, krwiak jamy bębenkowej i jej uraz, urazy kości skroniowej oraz stan po wycięciu migdałków podniebiennych.

Najczęstszą przyczyną schorzenia są bakterie. Stąd dużą rolę w leczeniu odgrywają antybiotyki (więcej o antybiotykach). Drobnoustroje powodują powstanie obrzęku błony bębenkowej (głównej części ucha środkowego). Zbierający się tam płyn uwypukla błonę bębenkową oddzielającą ucho środkowe od zewnętrznego i w ostateczności może spowodować jej przerwanie - laryngolodzy mówią wtedy o perforacji. Wówczas z ucha zaczyna sączyć się wydzielina, ale za to ustępują przykre dolegliwości bólowe.

Oczywiście nie zawsze musi dojść do perforacji błony bębenkowej, która zresztą po pewnym czasie regeneruje się (odrasta).

Oprócz antybiotyków stosuje się też leki przeciwbólowe i kropelki do nosa, obkurczające błonę śluzową. W okresie uwypuklenia błony bębenkowej niezbędne może stać się jej nacięcie, zwane paracentezą. Musi być ono wykonane przez laryngologa doświadczonego w przeprowadzaniu takich zabiegów. Jest to właściwie zabieg bezbolesny, który przynosi dużą ulgę cierpiącemu. Kiedy pojawi się już wyciek, bardzo ważna jest odpowiednia higiena przewodu słuchowego polegająca na systematycznej zmianie opatrunków. Można również stosować krople do uszu, choć nie kamforę, jak kiedyś zalecano w domowych poradnikach, ale leki zapisane przez lekarza.

Perła w uchu, czyli zapalenie przewlekłe

Nie wyleczone do końca ostre zapalenie, po którym pozostaje otwór w błonie bębenkowej, może przejść w stan przewlekły. Taki ubytek jest bowiem zachętą do osiedlania się w uchu środkowym bakterii, a potem rozwoju zapalenia, które niejednokrotnie doprowadza do zniszczenia delikatnych struktur jamy bębenkowej. Charakterystyczną cechą choroby jest występowanie perforacji błony bębenkowej oraz okresowych wycieków z ucha środkowego, a w późniejszym okresie postępująca utrata słuchu.

W prostej postaci przewlekłego zapalenia ucha środkowego wydzielina jest śluzowa, a w przebiegu choroby mogą występować okresy uspokojenia (lekarze mówią wtedy o remisji), kiedy ucho jest suche i nie ma wysięku. Taki okres może nawet spowodować samoistne zarośnięcie otworu w błonie bębenkowej. Często jednak niezbędny jest zabieg operacyjny, tzw. myringoplastyka, podczas którego laryngolog sam musi zamknąć tego typu ubytek.

W leczeniu przewlekłego zapalenia ucha środkowego niezbędne jest także odsysanie wydzieliny oraz oczyszczanie przewodu słuchowego ze złuszczonego nabłonka. Potrzebne są również krople z antybiotykiem wkraplane do ucha.

Inną postacią przewlekłego zapalenia ucha środkowego jest tzw. zapalenie perlakowe. Ze złuszczonego nabłonka, mas cholesterolowych, zaschniętej wydzieliny i bakterii tworzy się wówczas perlak, rzeczywiście przypominający nieco perłę. Nie jest to jednak drogocenny kamień, ale niebezpieczna zmiana rozrastająca się i powodująca zniszczenie okolicznych tkanek: kości, kosteczek słuchowych, nerwów. Jedynym sposobem postępowania w tym przypadku jest zabieg operacyjny.

Groźne powikłania

Powikłaniami zapaleń ucha może być wiele chorób nie zawsze związanych bezpośrednio z tym narządem. Jednym z najczęstszych jest ostre zapalenie tzw. wyrostka sutkowatego. Pacjent odczuwa pulsujący ból za uchem, a z przewodu słuchowego sączy się obfita ropna wydzielina. Lekarz stwierdza wtedy obrzęk i bolesność okolicy za małżowiną uszną oraz perforację błony bębenkowej. Taki stan jest wskazaniem do natychmiastowego umieszczenia chorego w szpitalu. Potrzebny będzie wtedy zabieg operacyjny polegający na otwarciu bądź wycięciu wyrostka sutkowatego. Niezbędne staje się też podawanie antybiotyków.

O skutki zapalenia zapytaliśmy prof. dr. hab. med. Henryka Skarżyńskiego, otochirurga audiologa

Innymi powikłaniami zapaleń ucha są: zapalenie opon mózgowych, ropień zewnątrzoponowy, ropień mózgu, ropień podtwardówkowy, zapalenie błędnika, zapalenie zakrzepowe zatoki esowatej oraz porażenie nerwu twarzowego.

Nie lekceważmy więc tej choroby i zawsze skontrolujmy swój stan zdrowia u laryngologa bądź lekarza rodzinnego.

Ucho z klejem

Jedną z odmian zapalenia ucha dotykającą coraz powszechniej dzieci jest wysiękowe zapalenie ucha środkowego. Szacuje się, że ok. 1/3 wszystkich dzieci we wczesnym dzieciństwie na to choruje. W jamie bębenkowej gromadzi się wtedy wydzielina o charakterze śluzowym (a nie ropnym jak w ostrym zapaleniu), co doprowadza do upośledzenia słuchu. Na szczęście jest ono odwracalne, a po zniknięciu płynu słuch wraca do normy. Obecność kleistego płynu dała chorobie nazwę glue ear, w wolnym tłumaczeniu oznacza "ucho z klejem".

Najczęstszą przyczyną sprzyjającą tej chorobie jest przerost migdałka gardłowego, zwanego czasem trzecim migdałem. Innym powodem może być niewłaściwie leczone lub wcale nie leczone ostre zapalenie ucha środkowego, a także alergiczne nieżyty nosa.

U dziecka z wysiękowym zapaleniem rodzice zauważają upośledzenie słuchu występujące pozornie bez przyczyny. Syn czy córka nie reagują na wołanie powtarzane tym samym co zwykle tonem głosu, podchodzą do telewizora i podkręcają regulator siły głosu. Czasami skarżą się również na uczucie zatkania lub szumy w uchu. Oczywiście wskazana jest wtedy wizyta u laryngologa, który stwierdzi obecność płynu w jamie bębenkowej.

Wysiękowe zapalenie ucha środkowego ma tendencję do samoistnego ustępowania, czasami wystarczy więc uważna obserwacja, ważna jest jednak stała kontrola laryngologiczna i okresowe sprawdzanie słuchu.

Najskuteczniejszą metodą leczenia jest drenaż jamy bębenkowej. Zakłada się wtedy specjalną rurkę poprzez nacięcie w błonie bębenkowej. Jeśli takie zapalenia nawracają, należy pomyśleć o usunięciu trzeciego migdała (oczywiście gdy jest on przerośnięty).

Wysiękowe zapalenie ucha środkowego występuje również u dorosłych (choć rzadziej niż u dzieci). Przyczyną jest wtedy niedrożność trąbki słuchowej łączącej jamę bębenkową z gardłem.

U laryngologa

Oprócz antybiotyków w leczeniu stosuje się leki przeciwbólowe i kropelki do uszu oraz nosa obkurczające błonę śluzową.

Narzędzia laryngologiczne:

  • dzięki otoskopowi lekarz widzi wnętrze przewodu słuchowego zewnętrznego i błonę bębenkową oddzielającą ucho zewnętrzne od środkowego;
  • rynoskop - włożony do nosa pozwala na dokładne przyjrzenie się przewodom i małżowinom nosowym;
  • lusterko laryngologiczne umożliwia z kolei dokładne zbadanie gardła i krtani.
zapalenie ucha

Komentarze

liwka (niezweryfikowany) wt., 11/27/2012 - 09:12

Nie wierze, ten artykuł jest tutaj od prawie 11 i nikt nie zostawił komentarza!
A (niezweryfikowany) pon., 01/07/2013 - 14:46

Nie ma wpisów, bo to inf. podstawowe. Nie podano sposobow na zapobieganie. Jak juz bedzie zapalenie to antybiotyki, nacinanie, itd. Dobrze wiedziec o tym wszystkim, ale np. przy wysiekowym zapaleniu uszu wcale nie trzeba stac w rozkroku miedzy czekaniem, a naciniem. We wczesnej fazie mozna leczyc, wiec warto wskazac, ze jest takie rozwiazanie. Do lekarza oczywiscie trzeba isc, ale mozna uzgodnic system wczesnego reagowania i zapobiegania. Na kazde schorzenie przypisywane sa inne antybiotyki, a lekarze rodzinni czesto nie odrozniaja zapaelnie ucha zewn. od wew. i przypisuja to samo. Nie podaja nic wspomagajacego i dzieci wracaja raz po raz z tym samym. Gdzie profilaktyka? Dla rodzicow to art. jakich wiele. Pewnie dlatego nie ma wpisow.

Dodaj nowy komentarz